Chargeback (Harcama İtirazı) Nedir, Nasıl Yapılır?

Chargeback (harcama itirazı), dolandırıcılık, yasa dışı bahis veya ürün teslim edilmemesi sebebiyle banka aracılığıyla yapılan ödemelerin iade sürecidir.  Ters ibraz, tüketicilerin kredi kartı veya banka kartıyla yapılan ödemelere ilişkin harcama itirazı imkânı tanımaktadır.

Bu içerikte, chargeback ne anlam ifade ettiğini, itiraz süresi ve nasıl yapılacağı hakkında detaylı bilgi verilecektir.

Chargeback İşlemi Nedir?

Chargeback, tüketicilerin kredi veya banka kartından çekilen para tutarlarına yönelik harcama itirazıdır. Ters ibraz olarak ifade edilmekte olup, yapılan harcamaların karta geri iadesini öngören bir sistemdir.

Uluslararası Chargeback Kuralları Ne Demektedir?

Uluslararası chargeback kuralları, Visa, Mastercard, American Express gibi uluslararası kartlı ödeme sistemlerinin belirlediği kuralları ifade eder. Hangi şartlarda terz ibraz talebi yapılacağı, harcama iadesinin şartlarını ifade eder.

imkânı sunmaktadır.

Hangi Durumlarda Harcama İtirazı  Kabul Edilir?

Ters ibraz talebi, yani harcama itirazı şu hallerde yapılması mümkündür:

• Ürün veya Hizmetin Teslim Edilmemesi: İnternet üzerinden sipariş edilen ürünün teslim edilmemesi veya hizmetin yerine getirilmemesidir. Örneğin, internet üzerinden sipariş edilen bir ayakkabının tüketiciye teslim edilmemesi.
• İzinsiz Harcamalar: Bilgi ve izni dışında kişinin banka veya kredi kartından ödemeler yapılması. Örneğin, dijital platformlar üyeliklerin iptal edilmesine rağmen çekilen üyelik ücretleri.
• Mükerrer Tahsilat: Banka veya kredi kartından iki kez aynı işlem için para çekilmesi durumunda harcama itirazı yapılabilir.
• Cayma Hakkının Kullandırılmaması: Tüketicilerin mefaseli satış sözleşmelerinde 14 günlük cayma hakkı vardır. Satıcıların haksız olarak bu cayma hakkının kullanımı engellemesi halinde, harcama itirazında bulunabilir.
• Ayıplı Ürün Satışı: İnternetten satın alınan ürünün belirtilen özellikleri taşımaması veya farklı ürün gönderilmesi halinde chargeback işlemine başvurulabilir.
• 3D Secura Onayı İstemeden Ödeme Alınması: Banka veya kredi kartından yapılan alışverişte 3D secura onay yükümlülüğü olması halde, onay istemeden ödemenin onaylanması.

Chargeback Başvurusu Nasıl Yapılır?

Chargeback başvurusu, banka veya kredi kartını tahsis eden bankaya karşı;

• Dijital bankacılık,
• Çağrı merkeziyle,
• Mail,
• Elektronik veya iadeli taahhütlü mektupla yapılması mümkündür.

Harcama itirazına konu delillerle birlikte elektronik tebligat adresine mail veya iadeli taahhütle mektupla yapılması, hukuki ispat için önemlidir.

Chargeback (Harcama İtirazı) Süreci Nasıl İşler?

Bir bankaya yönelik harcama itirazı süreci adım adım şu şekilde ilerlemektedir.

• Bankaya Başvuru: Banka veya kredi kartından ödeme yapılan bankaya ters ibraz başvurusu yapılır. Chargeback başvurusu, ödeme çekilen kara ait bankaya yapılmaktadır.
• Delil Sunma: Harcama itirazın haklılığını ortaya koyacak her türlü delilin başvuru dilekçesine eklenmelidir. Örneğin, yasa dışı bahis sitelerine yatırılan paralarda sitenin ekran görüntüsü, yapılan işlemler, hesabın kime ait olduğuna dair bilgiler. Ürünün teslim edilmemesi halinde, sipariş formları.
• Değerlendirme Süreci: Chargeback başvurusunda bulunulan banka talebi kabul etmesi halinde, ödemenin geçtiği bankayla iletişime geçer. Her iki banka arasında uluslararası chargeback kuralları kapsamında harcama itirazı talebi değerlendirilir.
• İşletmenin Savunması: Harcama itirazı yapılan işletmeden, aldığı ödemenin nedenine ilişkin savunma istenir.
• Karar Aşaması: Her iki banka arasında iletişim ve işletme savunma sonrasında karar verilir. Ters ibraz talebi kabul veya ret edilir. Harcama itirazının kabulü halinde, çekilen ödeme ilgili karta geri yansıtılır. Ret halinde, ret kararına karşı yargı yoluna başvurulması mümkündür.

Chargeback İtiraz Süresi

Chargeback itiraz süresi genel olarak 120 gündür. Bazı durumlarda 120 günü aşan talepler de yerine getirilmektedir. Ancak, her halükârda 540 günü geçemez.

Harcama itirazı başvuru süresinin başlangıç durumları şu şekildedir:

• Ürün siparişlerinde teslim edilme tarihinin son günü,
• Otellerde otelden ayrılma tarihi,
• Yasadışı bahis sitelerinde ödemenin yapıldığı tarih,
• Hizmet alınmaması halinde ifanın son günü,
• Cayma hakkının kullandırılmaması halinde, hakkın kullanımının son günü,
• Mükerrer veya bilgi dışında karttan çekimlerde, çekim yapıldığı tarih

Yurtdışı Bahis Sitelerine Yatırılan Parayı Geri Alma İşlemleri

Yasadışı veya yurt dışı bahis sitelerine yatırılan paralar, hukuka aykırı bir işleme dayanmaktadır. Bu durumda ters ibraza başvurulması mümkündür. Ancak, yurt dışı bahis sitelerine yatırılan paranın banka veya kredi kartından ödeme yapılmış olması gerekir. Havala veya eft yoluyla gönderilen paralar için ters ibraza başvurma imkanı yoktur.

Harcama İtirazının Ret Kararına Karşı Dava Yolu

Chargeback işlem talebine yönelik banka tarafından ret kararına karşı dava açılması mümkündür. Bu dava, harcama yapılan banka veya kredi kartını tahsis eden bankaya karşı açılmaktadır.

Harcama itirazı işlemlerinden kaynaklanan davalar, Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.4 uyarınca  mutlak ticari davadır. Davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerekmektedir. Kredi veya banka kartını tahsis eden bankanın şubesi veya merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemede dava açılması gerekir.

Diğer dikkat edilmesi gereken husus, harcama itirazının reddi kararına karşı dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmektedir.

Sonuç

Chargeback nedir, nasıl yapılır tüketicilerin en çok merak ettiği konulardan biridir. Sipariş edilen ürünün teslim edilmemesi, yasadışı bahis sitelerinden çekilen paralar, mükerrer tahsilatlar gibi konularda harcama itirazı mümkündür.

Harcama itiraz süresi 120 gündür. Bazı hallerde bu sürenin uzaması mümkündür, ancak 540 günü geçemez. Başvuru yapılırken; talebinin dayandığı gerekçeyi delillendirme ve gerekçelendirmeniz gerekmektedir.

Tüketicilerin korunması için getirilen chargeback işlemlerine başvurmak için bizlere ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular