Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası

Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası, miras mal kaçırmak kastıyla yapılan tapu devirlerin iptali için açılan davadır. Uygulamada mirastan mal kaçırma davası olarak da bilinmektedir. Resmiyette bir taşınmaz satışı olarak gösterilen işlem, aslında bir mirastan mal kaçırma niteliğindedir.  Bu işlemlerin iptaliyle miras payının doğru belirlenmesi ve tapunun terekeye iadesi sağlanmaktadır.

Bu içerikte, muris muvazaası ve mirastan mal kaçırma sebebiyle tapu iptali ve tescil davası hakkında detaylı bilgi verilecektir.

Muris Muvazaası Nedir?

Muris muvazaası, miras bırakanın sağken bir veya birden fazla mirasçını mirastan mahrum bırakma için yaptığı tasarruf işlemleridir. Taşınmaz satış işlemleri, ölünceye kadar bakma sözleşmesi en sık rastlanılan tasarruf işlemleridir.

Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davasına konu olan uyuşmazlıklar daha çok bağışlama iradesinin satış işlemi olarak gösterilmesidir. Eski eşten olan çocukların veya kardeşlerden birinin mirastan mahrum bırakmak için tapuda satış yöntemi tercih edilmektedir.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası Şartları Nelerdir?

Muris muvazaası ifadesi, Yargıtay’ın 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Söz konusu içtihatla birlikte muris muvazaası sebebiyle tapu iptali davasının açılabilmesi için şu unsurların varlığı gerekmektedir:

• Görünüşteki İşlem: İlk olarak görünüşte bir hukuki işlem olması gerekir. Yani satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle bir tapu devrinin bulunması gerekir.
• Muris Muvazaası Anlaşması: Tapu devri yapılan kişiler arasında, görünüşteki işlemin gerçeği yansıtmadığı yönünde anlaşmış olmalıdır. Örneğin, baba ile oğul arasında taşınmaz satışının, aslında gerçek bir satış işlemi olmadığı yönünde anlaşmış olmalıdır.
• Mirasçıları Aldatma Amacı: Taşınmaz devrinin bir veya birden fazla mirasçıyı mirastan mahrum bırakmak için yapılmalıdır. Örneğin, yeni eşe taşınmaz devrinin, eski eşten olan çocukları mirastan mahrum bırakmak amacıyla yapılmalıdır.
• Gizli İşlem: Muris muvazaası için yapılan hukuki işlemin altında gizlenen hukuki işlemdir. Örneğin, ölünceye kadar bakma sözleşmesinde tapu devri öngörülmüştür, ancak asıl niyet bağışlama olmasıdır.

Muris Muvazaası Kabul Olmayan Haller Nelerdir?

Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilmesi için mal kaçırma iradesiyle miras bırakanın bir mal varlığı devredilmiş olması gerekir. Ayrıca, miras bırakan ile mal varlığını devralan kişi arasında muvazaalı işlemin ispat edilmesi gerekir.  Bu kapsamda şu durumlarda muris muvazaanın ileri sürülmesi mümkün değildir:

• Vasiyetname düzenlenmesi,
• Taraflar arasında satış işleminin gerçeği yansıtması,
• Miras payı etkilenmemiş olan kişiler,
• Mirasçılar arasında mirasın paylaştırılması amacıyla devir yapılması,

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali Davasının Tarafları

Muris muvazaasını nedeniyle tapu iptali ve tescil davasını tüm mirasçılar tarafından açılması mümkündür. Ancak, dava açarken mirasçı sıfatının bulunması gerekir. Mirastan feragat veya mirasçılıktan çıkarma gibi hallerin varlığı halinde açılması mümkündür.

Mirastan mal kaçırma sebebiyle dava, miras bırakanın devir yaptığı kişiye karşı açılmaktadır. Uyuşmazlık konu mal varlığı taşınmaz olması halinde, taşınmazı devralan kişiye karşı dava yöneltilmektedir.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası Zamanaşımı

Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası  herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Miras bırakanın ölümünden sonra, sağken yapmış olduğu tasarrufların iptali davasının açılması mümkündür. Ancak, miras bırakanın sağken muvazaalı işlemlerine yönelik dava açılması mümkün değildir. Mirasçı sıfatının kazanılmasından sonra davanın açılması mümkündür.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası Görevli Mahkeme

Muris muvazaası sebebiyle açılacak olan tapu iptali ve tescil davalarında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemeleridir. Dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki mahkemelerde açılması gerekmektedir.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası İhtiyati Tedbir

Mirastan mal kaçırma iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescili davalarında, dava konusu taşınmaza ilişkin şerh konulması mümkündür. Dava açılırken mahkemeden taşınmaz üzerine şerh konularak taşınmazın devrinin önlenmesi gerekmektedir. Nitekim, yargılama devam ederken davalı tarafça taşınmaz devredilmesi halinde, tapu iptalinin sağlanması mümkündür. Ancak, dikkat edilmesi gereken husus; taşınmaz üzerine tasarruf yetkisinin kısıtlanması yönünde şerh konulması talep edilmelidir.

Muvazaa Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası Arabuluculuk Zorunlu Mu?

Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) iddiasıyla açılacak olan tapu iptal ve tescili davaları zorunlu arabuluculuk şartına dava değildir. Davacı taraf, doğrudan davayı ikame etmesi mümkündür.

Muvazaa Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası İspat Yükü

Mirastan mal kaçırma iddiasıyla tapu iptali ve tescil davası açan kişi, tapu devrinin muvazaalı olarak yapıldığını iddia etmesi gerekmektedir. Bu davalarda davacı taraf, miras bırakanın iradesinin mirastan mahrum bırakma olduğunu ortaya koymalıdır.

Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescili davasında mirasçı, iptal talep edilen tapu işleminin üçüncü kişi tarafıdır. Bu sebeple tanık dahil her türlü delille ispatlanması mümkündür.

Mirastan mahrum bırakılan mirasçının delil olarak kullanabileceği öncelikli husus, karineler ve olağan hayat akışına aykırıdır. Örneğin, emsal değerlerinin çok altında satış yapılması, asıl iradenin bağış yoluyla mirastan mal kaçırma iddiasında bulunulması mümkündür.

Muvazaa Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası Savunma İmkanları

Öncelikle belirtmek gerekir ki muris muvazaasına dayanan davacı tarafın iddiasını ispatlaması gerekmektedir. Davalı tarafın bir ispat yükümlülüğü yoktur. Ancak, miras bırakan sağken kendisinden taşınmaz alan 3. Kişi, satış işleminin gerçeği yansıttığı yönünde cevap vermesi mümkündür. Bunun için banka dekontu veya borca karşılık verildiğine yönelik belgelerin dosyaya sunulması mümkündür. Mevcut dava koşullarına göre savunma imkanlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davalı tarafın bir başka dayanabileceği savunma imkanı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.1023 uyarınca iyi niyet iddiasıdır. Bir tapu siciline güvenerek iyi niyetli kazanımlar korunur. Bu kapsamda miras bırakandan sağken bir tapu satın almış olan kişinin, tapuya sicile güven ilkesine dayanması mümkündür.

Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası Mahkeme Masrafları

Mirastan mal kaçırma sebebiyle açılacak tapu iptali davaları nispi harca tabidir. Dava konusu taşınmazın güncel bedel üzerinden harç miktarı yatırılacaktır. Bu kapsamda dosya kapsamında yapılacak keşif ve bilirkişi raporuyla birlikte taşınmazın değeri tespit edilecek ve o değer üzerinden harç yatırılacaktır.

Mirastan Mal Kaçırma ile Tenkis Davası Arasındaki Farklar

Her iki dava türü de miras paylaşımının adaletle yapılması amacıyla mirasçılara tanınmış bir hukuki imkanları. Ancak, her iki davada bariz farklılıklar vardır:

• Davacı Yönünden: Muris muvazaasına dayalı açılacak davaları tüm mirasçılar açabilir. Saklı payın tenkisi ise, mirasçının; alt soyu, eşi, anne ve babası talep edebilir.
• Dava Sebebi: Mirastan mal kaçırmada bir muvazaalı işlem vardır. Miras bırakan mirasçılarını mirastan mahrum bırakmak için bir tasarruf işlemi yapar. Saklı payın tenkisinde ise muvazaalı işleme gerek yoktur. Saklı pay mirasçının saklı payının ihlal edilmesi yeterlidir.
• Zamanaşımı Süresi: Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası her zaman açılabilir. Saklı payın tenkisi davası ise, saklı payın ihlal edildiğini öğrenildiği tarihinden itibaren 1 yıl, her halükârda 1o yıl içinde açılmalıdır.

Sonuç

Muris muvazaası sebebiyle tapu iptali ve tescili davası, miras bırakanın sağken yapmış olduğu tapu devir işlemlerinin iptali için açılan davadır. Bu davanın açılabilmesi için; miras bırakanın mirasçıları mirastan yoksun bırakmak amacıyla muvazaalı bir tapu devir işlemi yapmış olması gerekir.

Miras bırakan ile tapu devir alan arasında muvazaalı işlemin her türlü delille ispatlanması mümkündür. Ancak, muvazaa iddiasının ispatlanması zordur. Bu sebeple, düşük bedelle satış devri, aile içi tapu devrinin olağan hayat akışına aykırılık gibi karinelerden faydalanılmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular